پہاڑی وچ اسم صفت نی تعریف تہ قسماں 

Back to: پہاڑی زبان و ادب کے نوٹس

اسم صفت نی تعریف:

صفت تھیں مراد اوہ لفظ ہین جیہڑے کسے اسم نی چنگی مندی حالت یا مقدار وغیرہ کی ظاہر کرن۔ جنہاں اسماں نی چنگی یا مندی حالت بیان کیتی جانی اے انہاں کی موصوف آکھیا جانا اے۔ مثال نے طور ور: چٹے کپڑے، کالی رسی، چنگی کتاب، کشمیری شال، ہندوستانی بندے ، نیک جاتک، بہوں دودھ وغیرہ۔

ان لفظاں بچ: چٹے، کالی، چنگی، کشمیری، ہندوستانی، نیک، بہوں  صفت نے لفظ ہین ہور کپڑے ، رسی، کتاب، شال، بندے، جاتک، دودھ موصوف ہین جنہاں نی صفتاں بیان کیتی گئیاں ہین۔

اسم صفت نیاں چار بڑی قسماں ہین 

(١) صفت ذاتی (٢) صفت نسبتی (٣)  صفت عددی (٤)  صفت مقداری 

(١) صفت ذاتی:

جس صفت نال کسے شخص یا چیز نی ذاتی حالت یا فضیلت ظاہر ہوے اس کی صفت ذاتی آکھنے ہین۔ مثال نے طور ور: 

گول بٹا، نکا منڈا، ذہین کڑی، میٹھا ام وغیرہ 

(٢) صفت نسبتی :

اوہ صفت جس نال کسے شخص، چیز یا جگہ نی نسبت ظاہر ہوے اس کی صفت نسبتی آکھنے ہین۔ مثلاً: ہندوستانی کرکٹ ٹیم،  جگر مراد آبادی اردو نے شاعر ہین، حیدرآبادی بریانی بڑی لذیذ ہونی اے۔ وغیرہ 

ان جملیاں بچ ہندوستانی، مراد آبادی اور حیدرآبادی جئے الفاظ صفت نسبتی نی مثالاں ہین۔

(٣) صفت عددی: 

صفت عددی اس صفت کی آکھنے ہین جیہڑی چیزاں نی تعداد ظاہر کرے۔ جس اسم یا چیز نی تعداد ظاہر ہوے اس کی معدود آکھنے ہین مثلأ: ترے رستے، دو داند، اک ککڑ، دس چور ، کئی لکھاری ، کجھ کتاباں ، سب کالسریاں ، ہزاراں لوک وغیرہ۔ 

ان لفظاں بچ  : ترے، دو، اک ،دس، کئی، کجھ، سب، ہزاراں صفت عددی ہین جبکہ رستے، داند، ککڑ ،  چور ، لکھاری ، کتاباں ، کالسریاں ، لوک معدود ہین۔  عدد ہمیشہ معدود تھیں پہلاں اچھنا اے۔ 

(٤)  صفت مقداری :

صفت مقداری اوہ صفت اے جس بچ کسے چیز نی مقدار ظاہر کیتی جانی اے۔ یعنی اس بچ وزن یا ناپ تول کی ظاہر کیتا جانا اے۔مثلأ : می دو کلو مٹھائی لینی اے۔، سوٹ واسطے چھ میٹر کپڑا لوڑنا اے۔ 

ان جملیاں وچ دو کلو، چھ میٹر کسی چیز نی مقدار کی ظاہر کر رہے ہین اسے واسطے ایہہ لفظ صفت مقداری ہین۔

تحریر

ڈاکٹر ساجد منیر، شعبۂ پہاڑی ، بابا غلام شاہ بادشاہ یونیورسٹی راجوری جموں وکشمیر)